Newsletter tháng 1/2026: Điện xanh – KCN sinh thái – Xuất khẩu: Ba trục thị trường năng lượng

Tháng 1/2026 cho thấy thị trường năng lượng Việt Nam bước sang một pha vận hành mới, nơi điện lực, sản xuất và xuất khẩu không còn tách rời. Điện xanh đang dịch chuyển từ vai trò “giải pháp khuyến khích” sang điều kiện nền tảng để doanh nghiệp duy trì đơn hàng, đáp ứng ESG và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Công trình xanh và tài chính bền vững: Nền hạ tầng cho sản xuất

Theo Báo cáo Tổng quan thị trường công trình xanh Việt Nam 2025 của IFC, đến cuối năm 2025, Việt Nam có 780 công trình đạt chứng nhận xanh với 18,6 triệu m² sàn. Riêng năm 2025 ghi nhận 196 công trình mới, tăng 20% so với năm trước, trong đó chung cư (30%) và nhà xưởng công nghiệp (28%) giữ vai trò dẫn dắt. Đáng chú ý, diện tích sàn công nghiệp xanh tăng 54%, cho thấy tiêu chuẩn xanh đã trở thành một phần của hạ tầng sản xuất, thay vì chỉ giới hạn ở các dự án biểu trưng.
Việc mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) theo Nghị quyết 253/2025/QH15 cho phép doanh nghiệp và khu công nghiệp trực tiếp thỏa thuận giá điện tái tạo với nhà phát điện. Cơ chế này được kỳ vọng thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh và minh bạch hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động nguồn điện xanh.

Cùng với Luật Điện lực 2024 và các nghị định, thông tư hướng dẫn, hành lang pháp lý cho điện tái tạo, điện mặt trời mái nhà và lưu trữ năng lượng đang dần hoàn thiện, chuyển trọng tâm quản lý từ ưu đãi sang kỷ luật vận hành và dữ liệu.
Trong bối cảnh yêu cầu giảm phát thải và tối ưu chi phí ngày càng rõ, điện mặt trời mái nhà tiếp tục là giải pháp được doanh nghiệp ưu tiên, đặc biệt tại các khu công nghiệp. Xu hướng tự sản – tự tiêu gia tăng trong năm 2025 đã góp phần làm điện thương phẩm tăng chậm hơn tăng trưởng GDP, phản ánh vai trò ngày càng lớn của nguồn điện phân tán.

Song song đó, việc ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật cho pin lưu trữ năng lượng (BESS) trong tháng 1 cho thấy lưu trữ đã được nhìn nhận như một cấu phần hạ tầng chính thức, hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo và nâng cao độ linh hoạt của hệ thống điện.

Hoạt động SolarBK trong tháng 1: Uy tín được củng cố từ hiệu quả vận hành

Trong bức tranh chung, các dự án điện mặt trời mái nhà do SolarBK triển khai tiếp tục phản ánh xu hướng doanh nghiệp FDI lựa chọn đối tác dựa trên hiệu quả vận hành thực tế.

Đáng chú ý là dự án điện mặt trời mái nhà tại Cell Bio Human Tech Vina (Đà Nẵng), doanh nghiệp FDI Hàn Quốc hoạt động trong chuỗi cung ứng vật liệu cho ngành mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân. Dự án có công suất 1,222 MWp, chính thức hoàn thành và đưa vào vận hành trong tháng 1/2026, dự kiến tạo ra khoảng 1.825 MWh điện mỗi năm, tương ứng 1.825 chứng chỉ iREC, giúp doanh nghiệp giảm hơn 1.200 tấn CO₂ mỗi năm. Đối với Cell Bio, điện mặt trời không chỉ nhằm tối ưu chi phí năng lượng mà còn là một phần trong cấu trúc vận hành ESG, đáp ứng yêu cầu minh bạch phát thải và duy trì năng lực xuất khẩu. Trước đó, dự án điện mặt trời áp mái tại Sedo Vinako (Đà Nẵng), doanh nghiệp FDI Hàn Quốc, được xem là dấu mốc quan trọng, với hiệu quả tiết kiệm chi phí, tạo chứng chỉ iREC và giảm phát thải rõ rệt trong vận hành. Kết quả này đã góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc, trở thành nền tảng để SolarBK tiếp tục được lựa chọn trong các dự án tiếp theo, trong đó có Cell Bio Human Tech Vina đưa vào vận hành trong tháng 1/2026.

Cách tiếp cận này cho thấy điện mặt trời không chỉ là hạng mục đầu tư, mà đã trở thành một phần trong cấu trúc vận hành ESG của doanh nghiệp sản xuất.

Khu công nghiệp sinh thái và đầu tư năng lượng xanh

Tháng 1 cũng ghi nhận các bước đi cụ thể trong phát triển khu công nghiệp sinh thái, với nhiều dự án mới được triển khai theo hướng tích hợp điện sạch, quản trị môi trường và hạ tầng số. Điều này phản ánh yêu cầu ngày càng rõ từ dòng vốn FDI thế hệ mới: khu công nghiệp không chỉ cần mặt bằng và logistics, mà phải đáp ứng chuẩn mực xanh ngay từ hạ tầng năng lượng.

Nhận định tháng 1/2026

Tổng hợp các diễn biến cho thấy thị trường năng lượng Việt Nam đang được định hình bởi ba trục chính: điện xanh – khu công nghiệp sinh thái – xuất khẩu. DPPA, điện mặt trời mái nhà và lưu trữ năng lượng đang dần chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang vận hành thực tế, trong khi áp lực từ ESG và CBAM buộc doanh nghiệp phải hành động sớm hơn.

Doanh nghiệp đi trước trong điện tái tạo và quản trị năng lượng sẽ có lợi thế rõ rệt về chi phí, khả năng tiếp cận thị trường EU–Mỹ và năng lực cạnh tranh dài hạn. Tháng 1/2026 vì vậy không chỉ là thời điểm mở đầu năm mới, mà còn là dấu mốc cho thấy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam đã bước sang giai đoạn thực chất.